Ortodonti (Diş Teli)Tedavisi

Ortodonti tedavisi, diğer bilinen adıyla tel tedavisi hastalar tarafından sağlıklı ve güzel bir gülüş için günümüzde sıkça tercih edilmektedir. İlerleyen teknolojiyle beraber uzun süreden beri artık her yaştan birey tel tedavisi ile sağlıklı ve estetik bir diş dizimine sahip olabilmektedir.

Ortodonti Nedir?

Ortodonti; dişlerin birbiri arasında ve yüz ile olan düzensizliklerinin teşhis ve tedavisi ile ilgilenen diş hekimliği dalıdır. Ortodonti, sadece diş dizilimi bozukluğu tedavisi demek değildir. Ortodonti tedavisi; dişlerin dudakla ilişkisi, çene konumlarının yüz profiliyle uyumu, kısaca diş ve çenelerin tüm yüzle harmonisini estetik ve fonksiyonel açıdan değerlendiren anabilim dalıdır.

Ortodonti Uzmanı / Ortodontist Kimdir?

 Ortodonti uzmanı/ Ortodontist; Üniversitede 5 senelik diş hekimliği lisans eğitimi üzerine, en az 4 sene ortodonti anabilim dalında doktora ya da uzmanlık eğitimini tamamlayan, ortodonti tedavisi konusunda uzmanlaşan diş hekimlerine verilen ünvandır.

Ortodonti Tedavisinin Faydaları Nelerdir?

Ortodonti tedavisinin faydaları her vaka için farklılık gösterir. Tel tedavisi gören hastaların fayda sağlayacağı durumlar birden fazla olabilir:

  • – Çapraşık diş (yamuk diş) ya da aralıklı dişlerin seviyelenmesi ile diş aralarında biriken besin artığı miktarı azalarak ağız hijyeninin sağlanması kolaylaşır. Bu şekilde çürük ve diş eti hastalığı oluşma riski azalır.
  • – Estetik yönden iyileşme sağlar.
  • – Dişlerde kapanış bozukluğu varsa, tel tedavisi sonucunda çiğneme etkinliğinde artış gözlenir.
  • – Çenelerin uyumsuz kapanması sonucu oluşabilecek çene eklemi rahatsızlıkları en aza indirgenir.
  • – Dişlerin hatalı konumundan kaynaklanan konuşma bozukluklarının (fonasyon bozukluğu) giderilmesindeki fiziksel etkeni ortadan kaldırır. Fakat konuşma bozukluğu için tek başına bir tedavi seçeneği olmamakta ve mutlaka bir konuşma terapisi görmekte fayda bulunmaktadır.

Ortodonti Tedavisi İçin Yaş Sınırı Var Mıdır?

Ortodonti tedavisi, ağzında sağlıklı diş ve diş eti bulunan her yaş grubundaki bireye başarıyla uygulanabilir.

AAO (American Association of Orthodontics) tarafından çocukların 7 yaşını geçmeden önce ortodontik kontrolden geçmeleri önerilir. Erken yaşta yapılan müdahaleler ile olası diş düzensizliklerinin önleyici tedavisi yapılabilir. Bu sayede ileride oluşabilecek diş düzensizlikleri (maloklüzyon) önlenebilir ya da şiddeti azaltılabilir.

Eskiden sadece çocuk ve gençlerin ortodontik tedavi görebilecekleri düşünülmekteydi. Oysaki gelişen diş hekimliği bilgi ve teknolojisi ile her yaştan hasta artık sıklıkla ortodontik tedaviden faydalanmakadır.

Diş Teli Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Diş teli tedavisi süresi kişiden kişiye göre farklılık gösterir. Basit bir çapraşıklık vakasının tedavisi 8 ay sürerken, daha komplike bir tedavi için 1,5-2 sene gerekebilir. Eğer kurallarınıza güzelce uyar, telinizi kırmaz ve diş kontrollerinize ayda bir defa düzenli olarak giderseniz, emin olun doktorunuzun size vermiş olduğu sürede uzama olmayacağını görebilirsiniz.

Diş Teli Tedavisi Hangi Aygıtlarla Yapılır?

 

Hareketli Aparey

Hareketli apareylerakrilik bir damaklık ve dişlerin önünden geçen telden oluşur. Yemeklerde çıkarılıp, geri kalan sürede ağızda durur. Genellikle karışık dişlenme dönemindeki (ağızda süt ve daimi dişlerin birlikte bulunduğu dönem) 7-11 yaş aralığındaki çocuklara uygulanır.

Fonksiyonel Aygıtlar

Çene konumlarının olması gerekenden önde ya da geride olduğu durumlarda kullanılan apareylere fonksiyonel aygıt denir. 10 yaş civarında büyüme gelişime devam eden çocuklarda tercih edilir. Ağız içi aygıtlarla fonksiyonel tedavi sağlanabildiği gibi, gereken vakalarda  enselikya da yüz maskesigibi ek komponentler sayesinde çene konumlarında iyileşme sağlanabilmektedir.

Metal Diş Teli

Kapaklı Metal Braket
Kapaklı Metal Braket

Metal diş telleri dişlerin yüzeyine yapıştırılan metal braketler ve ortasından geçen metal teli kapsamaktadır. Metal diş teli, sabit ortodontik tedavi kapsamında en çok tercih edilen braket çeşididir. Tedavi başlangıcında dişlere yapıştırılır ve ancak tedavi sonunda özel pensler ile çıkarılır. Fiziksel üstünlüklerinden dolayı genelde çocuk ve gençlerin tel tedavisinde metal braketler önerilir. Renkli diş teli isteyenler için metal diş telini renkli elastikler ile canlandırmak özellikle gençlerin çok ilgisini çekmektedir!

Şeffaf Diş Teli

Şeffaf Braket Tedavisi
Şeffaf Braket Tedavisi

Adı üstünde şeffaf diş teli, dişin yüzeyine yapıştırılan braketlerin metal değil, şeffaf olan türüne denir. Porselen diş teliya da estetik diş teliolarak da adlandırılmaktadır. Metal diş teline oranla biraz daha hassas ve maliyetlidir. Genellikle ortodonti tedavisi ihtiyacı olan fakat diş tellerinin belli olmamasını isteyen yetişkin hastalar tarafından tercih edilir. Metal diş teline oranla görsel olarak daha az
belli olur


Kapaklı Diş Teli (Hızlandırılmış Ortodonti)

“Kapaklı braket” olarak geçen yeni nesil braketlerle ortodontik tedavi süresi, geleneksel braket sistemine göre farkedilir oranda azalmaktadır. Geleneksel sistemde teli braket üzerine tutturmak için elastik halkalar kullanılır. Kapaklı sistemde ise braketin kendi kapağı bulunmaktadır ve teli ekstra bir elastiğe gerek olmadan brakete tutturabilmek mümkündür. Bu sayede tel ve braket arasındaki sürtünme miktarı azalır ve toplam tedavi süresi de bu sayede kısalmış olur. Kapaklı braketlerin de metal ve şeffaf  olmak üzere iki çeşidi bulunmaktadır.

Şeffaf Aparey (Invisalign)

Şeffaf Plak Tedavisi
Şeffaf Plak Tedavisi

Dişlerin yüzeyine herhangi bir aygıt yapıştırılmadan, şeffaf plaklar ile uygulanan tedavi seçeneğidir. Tedaviye başlamadan önce, tedavi sonucunu bilgisayar programında hasta görebilir. 2 haftada bir değiştirilen, hastaya özel olarak hazırlanan şeffaf kalıpların, gün içinde en az 20 saat kullanılması gerekir. Her ortodontik problemin tedavisi için uygun olmamaktadır. Limitli kullanım alanı vardır. Doktorunuz muayene edip hastanın diş yamukluğu tedavisine uygun olup olmadığına karar verir.

Lingual Ortodonti (Görünmeyen Diş Teli)

Lingual Braket
Lingual Braket

Dişlerin dışarıdan bakıldığında görünmeyen iç yüzeyine yapıştırılan braketler ile uygulanan görünmez diş telitedavisidir. Incognito ve Harmony en sık tercih edilen lingual diş teli seçenekleridir. Görünmez diş telleri, ortodonti tedavisi görmek isteyen fakat estetik kaygısı olan yetişkin bireyler tarafından tercih edilir. Kişiye özel olarak hazırlanan bir set içerdiğinden diğer ortodontik tedavilere oranla yüksek maliyetlidir. Lingual tel tedavisinde braketler dişlerin iç yüzeyine yerleştirildiği için tel tedavisi gördüğünüzü sadece doktorunuz ve siz bilirsiniz!


Ortodonti Tedavisi Ağrılı Mıdır?
 

Ortodonti tedavisi başlangıcında diş telleri yaklaşık yarım saatlik bir sürede dişlerin üzerine yapıştırılarak uygulanır. Diş teli takıldığı sırada hiçbir ağrı hissedilmez. Uygulama seansını takiben, dişlerde 2-3 gün boyunca bir gerginlik hissedilir. Bunun nedeni diş teli aracılığıyla uygulanan kuvvetin, dişlerin kemiğe bağlandığı liflere uyguladığı basınçtır. Tel tedavisi ile dişlerin etrafındaki liflerde gerilme olur ve bu sayede diş hareketi başlar. Hareket başlangıcını takip eden birkaç gün sonra basınç hissi azalarak kaybolur. Ortodonti tedavisi sırasında dişlerde ağrı ya da basınç hissi olmaması, dişlerin hareket etmiyor olması anlamına gelmez.

Diş Teli Canımı Acıtır Mı?

Hassas bireylerde, ortodonti tedavisinin ilk seansını takiben dikkat edilmezse yanak ve dudakların iç kısımlarında hafif dişeti yaraları meydana gelebilir. Diş teli yaralarını önlemede en etkili yöntemlerden bir ortodontik hasta mumu uygulamadır. Bu mum ile rahatsızlık verebilecek sivri parçalar kaplandığında oluşabilecek yaralar da engellenmiş olur. Gerekli durumlarda uygulanması amacıyla doktorunuzun önerdiği tedavi edici yara jeli ve ilaçlarla bu durum hafifletebilir. Yeni alınan ayakkabının ayağınızı vurması gibi, vücut da ağızdaki bu yabancı cisime en geç bir hafta içinde alışır.

Tel Tedavisi İçin Diş Çekimi Gerekir Mi? 

Diş çapraşıklığının ne büyük nedenlerinden biri yer darlığıdır. Eğer dişler çene kemiği üzerinde dizilecek yer bulamazsa, çapraşıklık meydana gelir. Örneğin kişi ufak çene yapısını anneden, iri diş boyutlarını babadan almış olabilir ve bu dişleri sıralamak oldukça güçtür. Günümüzde ortodonti alanındaki gelişmeler sayesinde diş çekimi gerçekleştirmeden tedavi etme olasılığı artmıştır. Çok mecbur kalınan durumlarda diş çekerek tedavi etmek gerekebilir. Çekimli tedavi gerektiğinde ise “sağlam dişlerim çekilecek” şeklinde durumu değerlendirmek yanlış bir düşüncedir. Çekilen dişler, aslında ağızda kalacak olan tüm dişlerin sağlığı açısından büyük önem taşır.

Bazı durumlarda ise diş-dudak ilişkisinin iyileştirilmesi amacıyla diş çekimi gerekebilir. Eğer birey dudaklarını kapatmakta zorlanıyor, çene yapısı ileride ya da profilinden şikayetçi ise, diş çekimini takiben tel tedavisine başlanır.

Tel tedavisinde diş çekimine ancak ortodontik muayene ve gerekli röntgen ve fotoğraf analizlerinden sonra karar verilir. Ortodontik tedavi için diş çekimi gerekse bile, inanın tedavi sonunda o boşluklar tamamen kapanacak ve bu durumu gözünüzde fazla büyütmüş olduğunuzu fark edeceksiniz!

Ortodonti Tedavisi Sonrasında Dişler Eski Konumuna Döner Mi? 

Dişler, ağız içerisinde dinamik bir yapıdır. Ne kadar ortodonti tedavisi görmüş de olsanız, insan dişleri her zaman öne hareket etme eğiliminde olur. Bu nedenle tel tedavisi gören ya da görmeyen her bireyde diş hareketleri dışarıdan farkedilmese de ömür boyu devam eder.

Ortodonti tedavisi bitiminde ise, dişler ile kemik arasında bulunan elastik lifler, dişleri eski konumuna getirme eğiliminde olurlar. Bu nedenle tel tedavisi bitiminde her vakaya göre farklılık gösteren pekiştirme tedavisi (retansiyon tedavisi) şarttır.

Birçok vakada “sabit retainer” adı verilen, ön dişlerin arka yüzeyine sabitlenen ince bir koruyucu tel kullanılır. Koruyucu diş teli, dışarıdan hiçbir şekilde farkedilmez ve hastayı rahatsız etmez. Ortodonti tedavisi sonrasında dişlerin bozulmasını önlemek için kullanılan en iyi ve etkili yöntemlerden biridir. Hasta kooperasyonu gerektirmediği için yıllarca ağızda kalabilir.

Bazı durumlarda ise pekiştirme tedavisi şeffaf plaklarile sağlanır. Şeffaf plak ile pekiştirme tedavisinin avantajı, çıkardığınız zaman rahatça diş ipi kullanabilmenizdir. Fakat takıp çıkartılabilen bir aygıt olduğundan dolayı hasta kooperasyonu gerektirir. Kişinin tel tedavisinin bitimini takiben bu plakları kaybetmeden ve üşenmeden düzenli olarak kullanması gerekir.

Doğru kullanılan pekiştirme aygıtları sayesinde, ortodontik tedavi ile seviyelenen dişlerin başlangıç konumuna dönmesi engellenir.

Ortognatik Cerrahi (Çene Cerrahisi) Nedir?

Ortognatik cerrahi; normal yüz oranları ve dişsel ilişkiden sapma durumunda, ortodontik tedaviyle birlikte plastik cerrahın işbirliği ile uygulanan tedavi seçeneğidir. Yüz kemiklerindeki ileri düzeydeki deformiteler; genetik yatkınlık, çocukluk döneminde geçirilmiş travma, tek/çift taraflı çene kemiği kısalığı ya da çene eklemi rahatsızlıkları sonucu oluşur. 18 yaşını doldurarak büyüme gelişim sürecini bitiren vakalarda, çiğneme ve konuşma fonksiyonlarında iyileşme, aynı zamanda yüz estetiğinin sağlanması amacıyla uygulanır.

Diş Teli Fiyatları Ne Kadardır?

Diş teli fiyatları ortodontik tedavide kullanılan malzeme çeşidine göre değişiklik göstermektedir. Öncelikle hastanın poliklinik ortamında ortodontik muayene ile ihtiyaçları belirlenmelidir. Hastanın ihtiyaçları ve istekleri doğrultusunda uygulanacak olan tedaviye karar verilir. Bazı diş telleri hastanın karar verdiği seans başlamaya uygun olsa da, yurtdışında kişiye özel olarak üretilip kliniğe gönderilen tel tedavisi seçenekleri de bulunmaktadır. Bu nedenle diş teli tedavisi fiyatları uygulanacak olan tedavi yöntemine göre değişiklik gösterir.

Ortodontik tedavi şüphesiz ucuz bir tedavi değildir. Fakat tel tedavisiyle elde edilen başarı, dişlerinize girişimsel bir müdahale edilmeden uzunca yıllar sağlıklı ve güzel bir gülüşe sahip olmanıza olanak tanır. Unutmayın, kendi dişlerinizin yerini hiçbirşey tutmaz!